Сочинение на калмыцком языке

Автор: Убушаева Эвелина,12 лет

Язык: калмыцкий

Тема сочинения: ««Җаӊhр» хальмг баатрлг дуулврин чинр



ü Хальмг улсин амн урн үгин зөөр байн болн өвәрц. Терүнд олн

зүсн үүдәврмүд бәәнә. Эдн дундас сувсн болгсн баатрльг дуулвр «Җаӊhр»

онц орм эзлнә, делкән урн үгин келнә шүлгләни хамгин чинртә үүдәвр-

мүдин негнь болж тоолгдна.

«Җаӊhр» өдгә цаг күртл келгдәд, дуулгдад, хадhлгдад йовдгнь улсин

билгтнрин, җаӊhрчнрин нилч. Эн мана дуулвр ода күртл чилшго зөөр.

Алдр «Җаӊhрт» мана өвкнрин ухан-тоолврнь, җирhлин хәләцнь товчлата

Эпос өсчәх баһчуд сурһхд онц нилчән күргнә. «Күн болхнь – баһасн,

күлг болхнь – унһнаснь» гиҗ келдг биший? Хальмг келн-улсин сурһмҗ

«Җаӊhрт» хадһлгдсмн. Эпосин халхсар хальмг йоста залуһин дүр, күүкд

улсин ке сәәхнинь дүрснь үзҗ болхмн. «Җаңһр» үүдәгдсн цагас авн эндр

өдр күртл чинрән геелго келгдҗ, дуулгдҗ йовна.

Хальмг улсин дуулвриг альк болвчн халхас авч хәләҗ болҗана.

Хальмг баатрлг дуулвр «Җаңһр» амн урн үгин зөөр болвчн энүгәр дамҗад

бөк бәрлдәнә тускар медҗ болҗана. «Җаңһриг» умшад шинҗлхлә, бөк

бәрлдәг җаңһрчнр йир сәәнәр, тодрхаһар дүрслҗ орулҗ. Бөк бәрлдән мана

өвкнр кезән-кезәнәс нааран әрүнәр хадhлад йовсмн. Хальмг улсин «Бөк

бәрлдән» наад ик бичкн уга цугтан меднә. «Бөк бәрлдән» нәр болсн цагт,

үрн-садн hархла, ик байр болсн цагт давулна. Эннь баатрмудын чаӊh -

чииргин үзүлнә.

Богд Җаӊhр зәрлг болн бәәнә:

Күүкд ноолдхла,

Гүүhәд бәәх нег өвгн бәәнә,

Түүг дарҗ бәәх

Тавн миӊhн маӊhсин көвүд өгтн, - гинә…

«Җаӊhрт» келгдҗәх хальмг улсин ноолдана тускар йир соньн. Энүнд ухалҗ

hарhдг билгнь болхла, мадниг соньмсулна.

…Хоӊhрин хойр юмнь

hазрт күргл уга өргәд авб.

Цокн гисн бийнь

Арhта күүнә үрн болад,

Ар көлин чигчәhәр дөӊнәд,

Дөрвн өдр, дөрвн хонгт торлцв

«Җаӊhрт» баатрмудын бәрлдәнә эв-арhас талдан теднә сул, сансарн

бәәдгинь медүлҗәнә.

Хальмг келн улсин «Бөк бәрлдән» геедрлго дорас өсч йовх баhчудт сурhмҗ

өгч, тусан күргҗ, өдгә цагт кергтә хүвнь болж ирлцҗәнә гиҗ би санҗанав.

Тегәд «Җаӊһр» дуулврт хальмг келн-улсин сурһмҗ өггдҗәнә. Бидн,

ɵсчәх күүкд-көвүд, эпос умшхларн, көвүд болхла, баатрмудла әдл чидлтә,

зөрмг, төрскндән дурта, нег-негндән дөӊгән күргҗ, үгдән күрдг, күүкд

болхла, Аһ Шавдла әдл, әрүн шагшавдта, цецн, сурһуль-эрдмтә болхар

седнәвидн.

Хальмг «бөк бәрлдән» кезән-кезәнәhәс нааран эндр өдр күртл хадhлгдад,

өдгә цагт мана Хальмг Танhчд эн наадыг давулна.

Мана Лаганск районд бичкдүдин спортивн школд бөк бәрлдәнә эв-арhиг

дасхчана. Өдгә цагт бөкин секцд далн шаху күүкд сурна.

Секцд сурдг күүкд хоорндан ни-негн бәәнә. Күүкд өдр болhн тәвсн күслән

күцәнә. Мана сурhульчнр олн зүсн марhанд йир шунмhаhар орлцҗ,

диилвр бәрәд, орн-нутгиннь нерән дуудулҗана. Тедн дунд нарт-делкән

спортын мастерин нер зүүдг Мингиян Семенов, Басн Боктаев, мана нег

hазра бөкнр Санҗ Каруев, Дольган Салыков, Б. Муджиков болн нань чигн

Эдн йоста залу, чидлтә, бат, чиирг, зөрмг болхиг «Җаӊһрин» баатрмудас

үлгүр авна.

«Җаӊhр» сурhмҗин аhу ик керг күцәнә, урн сәәхн келәрн, сәәхн кев-

янзарн, шагшавдын илт үлгүрмудәрн хальмг әмтнә зокал ямаран бәәсинь

медүлнә.

Нет комментариев
Добавить комментарий